Forum for learning english

Wed Dec 09, 2009 9:54 pm
HomeCalendarFAQSearchMemberlistUsergroupsRegisterLog in

Share  | 
 

 how to listen English well for beginners( experiences):D

View previous topic View next topic Go down 
Author
Double click to English or Vietnamese words to view thier meaningsRate this post:
BIL
Guest



PostSubject: how to listen English well for beginners( experiences):D   Thu Dec 10, 2009 11:21 pm

Bài viết này nói về cách , sưu tầm được trên internet.
Một trong những trở ngại lớn nhất của chúng ta khi học một
ngoại ngữ ấy là chúng ta quá… thông minh và có quá nhiều kinh nghiệm….

Quá thông minh: vì mình không thể nào chấp nhận nghe một câu mà mình
không hiểu: cần phải hiểu một câu nói gì trước khi nghe tiếp câu thứ
hai, nếu không thì mình không buồn nghe tiếp.
Quá kinh nghiệm: Cuộc đời đã dạy ta không nghe những gì người khác
nói mà chỉ hiểu những gì mà nội dung chuyển tải. Nếu không hiểu nội
dung, chúng ta không thể lặp lại lời người kia. Cũng vì thế mà - trong
giai đoạn đầu học ngoại ngữ - mỗi lần nghe một câu thì trong đầu phải dịch ra được tiếng Việt thì mới yên tâm, bằng không thì … câu ấy không có nghĩa.

Thế nhưng, đấy là lối học sinh ngữ ngược chiều. Tôi biết được 6 ngôn
ngữ, trong đó có ba ngôn ngữ thành thạo nghe nói đọc viết: Việt - Anh -
Pháp, và tôi thấy rằng trong các ngôn ngữ tôi biết thì, một cách khách
quan, nghe và nói tiếng Việt là khó nhất (vì ở phương tây, không có
ngôn ngữ nào mà mình đổi cao độ của một từ thì ý nghĩa từ ấy lại thay
đổi: ma - má - mà - mạ - mã - mả). Nhưng các bạn ở forum này, cũng như
tôi, đều không có vấn đề gì cả với cái sinh ngữ khó vào bậc nhất ấy!
Thế nhưng những thầy cô dạy chúng ta nghe nói tiếng Việt chẳng phải
là những vị chuyên viên ngôn ngữ như các thầy ngoại ngữ mà ta học tại
các trường. Thầy dạy tiếng Việt chúng ta là tất cả những người quanh ta
từ ngày ta ra đời: cha mẹ, anh chị, hàng xóm, bạn bè… nghĩa là đại đa
số những người chưa có một giờ sư phạm nào cả, thậm chỉ không có một
khái niệm nào về văn phạm tiếng Việt. Thế mà ta nghe tiếng Việt thoải
mái và nói như sáo. Còn tiếng Anh thì không thể như thế được. Ấy là vì
đối với tiếng Việt, chúng ta học theo tiến trình tự nhiên, còn ngoại
ngữ thì ta học theo tiến trình phản tự nhiên.
Từ lúc sinh ra chúng ta đã nghe mọi người nói tiếng Việt chung quanh
(mà chẳng bao giờ ta phản đối: “tôi chẳng hiểu gì cả, đừng nói nữa”!
Mới sanh thì biết gì mà hiểu và phản đối!). Sau một thời gian dài từ 9
tháng đến 1 năm, ta mới nói những tiếng nói đầu tiên (từng chữ một), mà
không hiểu mình nói gì. Vài năm sau vào lớp mẫu giáo mới học đọc, rồi
vào lớp 1 (sáu năm sau khi bắt đầu nghe) mới tập viết… Lúc bấy giờ, dù
chưa biết viết thì mình đã nghe đưọc tất cả những gì người lớn nói rồi
(kể cả điều mình chưa hiểu). Như vậy, tiến trình học tiếng Việt của
chúng ta là Nghe - Nói - Đọc - Viết. Giai đoạn dài nhất là nghe và nói,
rồi sau đó từ vựng tự thêm vào mà ta không bao giờ bỏ thời gian học từ
ngữ. Và ngữ pháp (hay văn phạm) thì đến cấp 2 mới học qua loa, mà khi
qua hết trung học thì ta đã quên hết 90% rồi.
Nhưng tiến trình ta (hay bất cứ ngoại ngữ nào) thì hoàn toàn ngược lại.
Thử nhìn lại xem:
Trước tiên là viết một số chữ và thêm nghĩa tiếng Việt nếu cần. Kể
từ đó, học càng nhiều từ vựng càng tốt, kế đến là học văn phạm, rồi lấy
từ vựng ráp vào cho đúng với văn phạm mà VIẾT thành câu! Rồi loay hoay
sửa cho đúng luật! Sau đó thì tập đọc các chữ ấy trúng được chừng nào
hay chừng ấy, và nhiều khi lại đọc một âm tiếng Anh bằng một âm tiếng
Việt! (ví dụ fire, fight, five, file… đều được đọc là ‘phai’ ).
Sau đó mới tới giai đoạn NÓI, mà ‘nói’ đây có nghĩa là Đọc Lớn Tiếng
những câu mình viết trong đầu mình, mà không thắc mắc người đối thoại
có hiểu ‘message’ của mình hay không vì mình chỉ lo là nói có sai văn
phạm hay không. Lúc bấy giờ mới khám phá rằng những câu mình viết thì
ai cũng hiểu, nhưng khi mình nói thì chỉ có mình và … Thượng Đế hiểu
thôi, còn người bản xứ (tiếng Anh) thì ‘huh - huh’ dài cổ như cổ cò!
Sau thời gian dài thật dài, mình khám phá rằng mình từng biết tiếng
Anh, và nói ra thì người khác hiểu tàm tạm, nhưng khi họ nói thì mình
không nghe được gì cả (nghĩa là nghe không hiểu gì cả). Lúc bấy giờ mới
tập nghe, và rồi đành bỏ cuộc vì cố gắng mấy cũng không hiểu được những
gì người ta nói.
Vấn đề là ở đó: chúng ta đã học tiếng Anh ngược với tiến trình tự nhiên, vì quá thông minh và có quá nhiều kinh nghiệm.
Tiến trình ấy là Viết - Đọc - Nói - Nghe!
Vì thế, muốn nghe và nói tiếng Anh, chuyện đầu tiên là phải quên đi
kinh nghiệm và trí thông minh, để trở lại trạng thái ‘sơ sinh và con
nít’, và đừng sử dụng quá nhiều chất xám để phân tích, lý luận, dịch
thuật!
Và đây là bí quyết để
A. Nghe thụ động:
1. - ‘Tắm’ ngôn ngữ. Nghe không cần hiểu: Hãy nghe! Đừng hiểu.
Bạn chép vào CD một số bài tiếng Anh (ví dụ từ trên forum này). Mỗi bài có thể dài từ 1 đến 5 phút.
Khi nào bạn ở nhà một mình, thì mở các bài đó ra vừa đủ nghe, và cứ
lặp đi lặp lại mãi ra rả như âm thanh nền suốt ngày. Bạn không cần để ý
đến nó. Bạn cứ làm việc của mình, đánh răng, rửa mặt, học bài làm bài,
vào internet… với tiếng lải nhải của bài tiếng Anh. (thậm chí, trong
lúc bạn ngủ cũng có thể để cho nó nói).
Trường hợp bạn có CD player, USB player hay iPod, thì đem theo để mở
nghe khi mình có thời gian chết - ví dụ: di chuyển lâu giờ trên xe, đợi
ai hay đợi đến phiên mình tại phòng mạch.
Công việc ‘tắm ngôn ngữ’ này rất quan trọng, vì cho ta nghe đúng với
từng âm của một ngôn ngữ lạ. Tai của chúng ta bắt rất nhanh một âm
quen, nhưng loại trừ những âm lạ. Ví dụ: Nếu bạn nghe câu: ‘mặt trời
mọc cánh khi chim voi truy cập chén chó’, một câu hoàn toàn vô nghĩa,
nhưng bảo bạn lặp lại thì bạn lặp lại được ngay, vì bạn đã quá quen với
các âm ấy. Nhưng khi một người nói một câu bằng chừng ấy âm (nghĩa là
11 âm/vần), trong ngôn ngữ bạn chưa từng học, và bảo bạn lặp lại thì
bạn không thể nào lặp lại được, và bảo rằng… không nghe được! (Bạn có
điếc đâu! Vấn đề là tai bạn không nhận ra được các âm!) Lối ‘tắm ngôn
ngữ’ đó chỉ là vấn đề làm quen đôi tai, và sau một thời gian (lâu đấy
chứ không phải vài ngày) bạn sẽ bắt được các âm của tiếng Anh, và thấy
rằng âm ấy rất dễ nghe, nhưng hoàn toàn khác với âm Việt.
Đừng nản lòng vì lâu ngày mình vẫn không phân biệt âm: hãy nhớ rằng
bạn đã tắm ngôn ngữ tiếng Việt ít ra là 9 tháng liên tục ngày đêm trước
khi mở miệng nói được tiếng nói đầu tiên và hiểu được một hai tiếng
ngắn của cha mẹ; và sau đó lại tiếp tục ‘tắm ngôn ngữ’ Việt cho đến 4,
5 năm nữa!
2 - Nghe với hình ảnh động.
Nếu có giờ thì xem một số tin tức bằng tiếng Anh (một điều khuyên
tránh: đừng xem chương trình tiếng Anh của các đài Việt Nam, ít ra là
giai đoạn đầu, vì xướng ngôn viên Việt Nam, phần lớn, nói rất gần với
âm Việt Nam (kể cả pronounciation), nên mình dễ quen nghe, và từ đó lỗ
tai mình lại hỏng, về sau lại khó nghe người bản xứ nói tiếng Anh - thế
là phải học lại lần thứ hai!). Các hình ảnh đính kèm làm cho ta ‘hiểu’
được ít nhiều nội dung bản tin, mà không cần phải ‘dịch’ từng câu của
những gì xướng ngôn viên nói. Bạn sẽ yên tâm hơn, sau khi nghe 15 phút
tin tức, tự tóm lược lại, thì mình thấy rằng mình đã nắm bắt được phần
chính yếu của nội dung bản tin. Và đây là cách thư hai để tắm ngôn ngữ.
B. Nghe chủ động.
1. Bản tin special :
- Thu một bản tin, và nghe lại rồi chép ra nhiều chừng nào hay chừng
nấy… nhớ là đừng tra cứu tự điển hay tìm hiểu nghĩa vội. Đoán nghĩa
trong nội dung câu, và nhớ lại âm thanh của từ, hay cụm từ đó, sau này
tự nó sẽ rõ nghĩa, nếu trở đi trở lại hoài.
(Ngày xưa, trên đài ,
sau mỗi chương trình tôi thường nghe một cụm từ tương tự như: statue,
statute hay statu gì đó, mà không biết viết thế nào, tuy vẫn hiểu đại
loại là: hãy đợi đấy để nghe tiếp. Mãi sau này tôi mới biết rằng thuật
ngữ rất quen thuộc ấy là ’stay tune’, nhưng một thời gian dài, chính tả
của chữ ấy đối với tôi không thành vấn đề!). Các bạn có thể tại
2. Chăm chú nghe lại một số bài mình từng nghe trong giai đoạn ‘tắm ngôn ngữ’
- Lấy lại script của những bài mình từng nghe, đọc lại và nhớ lại trong tưởng tượng lời đọc mà mình từng nghe nhiều lần.
Sau đó xếp bản script và nghe lại để hiểu. Lần này: tự nhiên mình sẽ
nghe rõ từng tiếng và hiểu. Trường hợp không hiểu một từ hay cụm từ,
thì gắng lặp lại nhiều lần đúng như mình đã nghe, sau đó lật lại script
để so sánh.
3. Nghe nhiều lần, trước khi đọc script.
Sau đó, đọc lại script, chủ yếu kiểm tra những từ mình đã nghe hoặc
đoán, hoặc những từ mà mình có thể phát âm lại nhưng không hiểu viết và
nghĩa thế nào. Qua việc này, nhiều khi ta phát hiện rằng một từ mình
rất quen thuộc mà từ xưa đến nay mình cứ in trí là phải nói một cách
nào đó, thì thực ra cần phải nói khác hẳn và phát âm như thế thì mới
mong nghe đúng và nói cho người khác hiểu. Sau đó, xếp bản script và
nghe lại một hai lần nữa. (Ví dụ: hai chữ tomb, bury, khi xưa tôi cứ
đinh ninh là sẽ phát âm là ‘tôm-b(ơ), bơri’ - sau này nghe chữ ‘tum,
beri’ tôi chẳng hiểu gì cả - dù cho tôi nghe rõ ràng là tum, beri -cho
đến khi xem script thì mới vỡ lẽ!)
4. Học hát tiếng Anh, và hát theo trong khi nghe.
Chọn một số bài hát mà mình thích, tìm lyrics của nó rồi vừa nghe
vừa nhìn lyrics. Sau đó học thuộc lòng và hát song song với ca sĩ, và
gắng phát âm cũng như giữ tốc độ và trường độ cho đúng. Khi nào buồn
buồn cũng có thể tự hát cho mình nghe (nếu không có giọng tốt và hát
sai giọng một tí cũng không sao, vì chủ yếu là tập phát âm, tốc độ,
trường độ và âm điệu tiếng Anh).
Và nói cho đúng giọng (qua hát) cũng là một cách giúp mình sau này
nhạy tai hơn khi nghe, vì thường thường ngôn ngữ trong các bài hát khó
nghe hơn những câu nói bình thường rất nhiều.
Trước khi tạm dừng topic này, tôi muốn nói thêm một điều.
Có bạn bảo rằng hiện nay mình chưa hiểu, nên cố gắng nghe nhiều cũng
vô ích, để mình học thêm, khi nào có nhiều từ vựng để hiểu rồi thì lúc
đó sẽ tập nghe sau.
Nghĩ như thế là HOÀN TOÀN SAI. Chính vì bạn chưa hiểu nên mới cần
nghe nhiều hơn những người đã hiểu. Muốn biết bơi thì phải nhảy xuống
nước, không thể lấy lý do rằng vì mình không thể nổi nên ở trên bờ học
cho hết lý thuyết rồi thì mới nhảy xuống, và sẽ biết bơi! Chưa biết bơi
mà xuống nước thì sẽ uống nước và ngộp thở đấy, nhưng phải thông qua
uống nước và ngộp thở như thế thì mới hy vọng biết bơi.
Muốn biết bơi, thì phải nhảy xuống nước, và nhảy khi chưa biết bơi. Chính vì chưa biết bơi nên mới cần nhảy xuống nước.
Muốn biết nghe và hiểu tiếng Anh thì phải , nghe khi chưa hiểu gì cả! Và chính vì chưa hiểu gì nên cần phải nghe nhiều.
C. NGHE BẰNG TAI
Khi tôi bảo rằng chúng ta gặp trở ngại khi học ngoại ngữ vì thông
minh và có nhiều kinh nghiệm, có người cho rằng đó là nói theo nghĩa
bóng. Không phải đâu, tôi nói theo nghĩa đen đó! Qua sự kiện sau (và
anh/chị/em (ACE) chắc chắn cũng từng gặp những trường hợp tương tự) ACE
sẽ thấy ngay. Một người bạn từng dạy Anh Văn ở Trung Tâm Ngoại Ngữ với
tôi, sau này sang định cư ở Mỹ. Anh cùng đi với đứa con 7 tuổi, chưa
biết một chữ tiếng Anh nào. 11 năm sau tôi gặp lại hai cha con tại Hoa
Kỳ. Con anh nói và nghe tiếng Anh không khác một người Mỹ chính cống.
Trong khi đó anh nói tiếng Anh tuy lưu loát hơn xưa, nhưng rõ ràng
là một người nước ngoài nói tiếng Mỹ. Khi xem chương trình hài trên TV,
con anh cười đúng với tiếng cười nền trong chương trình, trong khi đó
anh và tôi nhiều khi không hiểu họ nói gì đáng cười: rõ ràng là kỹ năng
nghe của con anh hơn anh rồi! Điều này chứng tỏ rằng khi sang Mỹ, anh
đã có kinh nghiệm về tiếng Anh, và ‘khôn’ hơn con anh vì biết nhiều kỹ
thuật, phương pháp học tiếng Anh, nên tiếp tục học tiếng Anh theo tiến
trình phản tự nhiên; trong khi con anh, vì không ‘thông minh’ bằng anh,
và thiếu kinh nghiệm, nên đã học tiếng Anh theo tiến trình tự nhiên mà
không theo một phương pháp cụ thế nào để học vocabulary, grammar,
listening, speaking cả.
- Đi vào cụ thể từ vựng Anh.
(Những phân tích sau đây là để thuyết phục ACE đi vào tiến trình tự
nhiên - và điều này đòi hỏi phải xóa bỏ cái phản xạ lâu ngày của mình
là học theo tiến trình ngược - và công việc xóa bỏ cái phản xạ sai này
lại làm cho ta mất thêm thì giờ. ACE đọc để tin vào tiến trình tự
nhiên, chứ không phải để nhớ những phân tích ‘tào lao’ này, khiến lại
bị trở ngại thêm trong quá trình nâng cao kỹ năng của mình.
- Xóa bỏ kinh nghiệm nghe nguyên âm:
Tiếng Anh là tiếng phụ âm.
Tiếng Anh chủ yếu là ngôn ngữ đa âm:
Một từ thường có nhiều âm. Lỗ tai chúng ta đã ‘bị điều kiện hóa’ để
nghe âm tiếng Việt. Tiếng Việt là loại tiếng đơn âm, vì thế, mỗi tiếng
là một âm và âm chủ yếu trong một từ là nguyên âm. Đổi một nguyên âm
thì không còn là từ đó nữa: ‘ma, mi, mơ’ không thể hoán chuyển nguyên
âm cho nhau, vì ba từ có ba nghĩa hoàn toàn khác nhau. Mặc khác, tiếng
Việt không bao giờ có phụ âm cuối từ. Ngay cả những chữ mà khi viết có
phụ âm cuối, thì người việt cũng không đọc phụ âm cuối; ví dụ: trong từ
‘hát’, nguyên âm mới là ‘át’, h(ờ)-át, chứ không phải là h(ờ)-á-t(ơ),
trong khi đó từ ‘fat’ tiếng Anh được đọc là f(ờ)-a-t(ờ), với phụ âm ‘t’
rõ ràng.
Trong tiếng Việt hầu như không có những từ với hai phụ âm đi kế tiếp
(ngoài trừ ch và tr - nhưng thực ra, ch và tr cũng có thể thay bằng 1
phụ âm duy nhất) vì thế, tai của một người Việt Nam = chưa bao giờ làm
quen với ngoại ngữ - không thể nhận ra hai phụ âm kế tiếp. Do đó, muốn
cho người Việt nghe được một tiếng nước ngoài có nhiều phụ âm kế tiếp,
thì phải thêm nguyên âm (ơ) vào giữa các phụ âm; ví dụ: Ai-xơ-len;
Mat-xơ-cơ-va.
Với kinh nghiệm (phản xạ) đó, một khi ta nghe tiếng Anh, ta chờ đợi
nghe cho đủ các nguyên âm như mình NHÌN thấy trong ký âm (phonetic
signs), và không bao giờ nghe được cả. Ví dụ: khi học từ America ta
thấy rõ ràng trong ký âm: (xin lỗi vì không thể ghi phonetic signs vào
trang này) ‘ơ-me-ri-kơ’, nhưng không bao giờ nghe đủ bốn âm cả, thế là
ta cho rằng họ ‘nuốt chữ’. Trong thực tế, họ đọc đủ cả, nhưng trong một
từ đa âm (trong khi viết) thì chỉ đọc đúng nguyên âm ở dấu nhấn
(stress) - nếu một từ có quá nhiều âm thì thêm một âm có dấu nhấn phụ
(mà cũng có thể bỏ qua) - còn những âm khác thì phải đọc hết các PHỤ
ÂM, còn nguyên âm thì sao cũng đưọc (mục đích là làm rõ phụ âm). Có thể
chúng ta chỉ nghe: _me-r-k, hay cao lắm là _me-rơ-k, và như thế là đủ,
vì âm ‘me’ và tất cả các phụ âm đều hiện diện. Bạn sẽ thắc mắc, nghe
vậy thì làm sao hiểu? Thế trong tiếng Việt khi nghe ‘Mỹ’ (hết) không có
gì trước và sau cả, thì bạn hiểu ngay, tại sao cần phải đủ bốn âm là
ơ-mê-ri-kơ bạn mới hiểu đó là ‘Mỹ’?
Tóm lại: hãy nghe phụ âm, đừng chú ý đến nguyên âm, trừ âm có stress!
Một ví dụ khác: từ interesting! Tôi từng được hỏi, từ này phải đọc
là in-tơ-res-ting hay in-tơ-ris-ting mới đúng? Chẳng cái nào đúng,
chẳng cái nào sai cả.
Nhưng lối đặt vấn đề sai! Từ này chủ yếu là nói ‘in’ cho thật rõ
(stress) rồi sau đó đọc cho đủ các phụ âm là người ta hiểu, vì người
bản xứ chỉ nghe các phụ âm chứ không nghe các nguyên âm kia; nghĩa là
họ nghe: in-trstng; và để rõ các phụ âm kế tiếp thì họ có thể nói
in-tr(i)st(i)ng; in - tr(ơ)st(ơ)ng; in-tr(e)st(ư)ng. Mà các âm (i)(ơ),
để làm rõ các phụ âm, thì rất nhỏ và nhanh đến độ không rõ là âm gì
nữa. Trái lại, nếu đọc to và rõ in-tris-ting, thì người ta lại không
hiểu vì dấu nhấn lại sang ‘tris’!
Từ đó, khi ta phát âm tiếng Anh (nói và nghe là hai phần gắn liền
nhau - khi nói ta phát âm sai, thì khi nghe ta sẽ nghe sai!) thì điều
tối quan trọng là phụ âm, nhất là phụ âm cuối. Lấy lại ví dụ trước: các
từ fire, fight, five, file phải được đọc lần lượt là fai- (ơ)r;
fai-t(ơ); fai-v(ơ), và fai- (ơ)l, thì người ta mới hiểu, còn đọc ‘fai’
thôi thì không ai hiểu cả.
Với từ ‘girl’ chẳng hạn, thà rằng bạn đọc gơ-rôl / gơ-rơl (dĩ nhiên
chỉ nhấn gơ thôi), sai hẳn với ký âm, thì người ta hiểu ngay, vì có đủ
r và l, trong khi đó đọc đúng ký âm là ‘gơ:l’ hay bỏ mất l (gơ) thì họ
hoàn toàn không hiểu bạn nói gì; mà có hiểu chăng nữa, thì cũng do
context của câu chứ không phải là do bạn đã nói ra từ đó.
- Xóa bỏ kinh nghiệm nghe âm Việt.
Các nguyên âm Việt và Anh không hề giống nhau. Một âm rất rõ trong
tiếng Anh sẽ rất nhoè với một lỗ tai người Việt, và một âm rất rõ trong
tiếng Việt thì rất nhoè trong lỗ tai người Anh (người bản xứ nói tiếng
Anh). Ví dụ: Khi bạn nói: “Her name’s Hương!” Bạn đọc từ Hương thật rõ!
Thậm chí la lên thật to và nói thật chậm thì người ấy vẫn không nghe
ra. Vì ‘ươ’ đối với họ là âm rất nhoè. Nhưng nói là ‘Hu-ôn-gh(ơ)’ họ
nghe rõ ngay; từ đó ta phải hiểu họ khi nói đến cô Huôngh chứ đừng đòi
hỏi họ nói tên Hương như người Việt (phải mất vài năm!).
Tương tư như vậy, không có nguyên âm tiếng Anh nào giống như nguyên
âm tiếng Việt. Nếu ta đồng hóa để cho dễ mình, là ta sẽ không nghe được
họ nói, vì thế giới này không quan tâm gì đến cách nghe của người Việt
Nam đối với ngôn ngữ của họ.
Ví dụ: âm ‘a’ trong ‘man’ thì không phải là ‘a’ hay ‘ê’ hay ‘a-ê’
hay ‘ê-a’ tiếng Việt, mà là một âm khác hẳn, không hề có trong tiếng
Việt. Phải nghe hàng trăm lần, ngàn lần, thậm chí hàng chục ngàn lần
mới nghe đúng âm đó, và rất rõ! Ấy là chưa nói âm ‘a’ trong từ này,
được phát âm khác nhau, giữa một cư dân England (London), Scotland,
Massachusetts (Boston), Missouri, Texas!
Cũng thế, âm ‘o’ trong ‘go’ không phải là ‘ô’ Việt Nam, cũng chẳng
phải là ô-u (như cách phiên âm xưa) hay ơ-u (như cách phiên âm hiện
nay), lại càng không phài là ‘âu’, mà là một âm khác hẳn tiếng Việt.
Phát âm là ‘gô’, ‘gơu’ hay ‘gâu’ là nhoè hẳn, và do đó những từ dễ như
‘go’ cũng là vấn đề đối với chúng ta khi nó được nói trong một câu dài,
nếu ta không tập nghe âm ‘ô’ của tiếng Anh đúng như họ nói.
Một âm nhoè thì không có vấn đề gì, nhưng khi phải nghe một đoạn dài không ngưng nghỉ thì ta sẽ bị rối ngay.
Đây cũng là do một kinh nghiệm tai hại xuất phát từ việc tiếp thu
kiến thức. Trong quá trình học các âm tiếng Anh, nhiều khi giáo viên
dùng âm Việt để so sánh cho dễ hiểu, rồi mình cứ xem đó là ‘chân lý’ để
không thèm nghĩ đến nữa. Ví dụ, muốn phân biệt âm (i) trong sheep và
ship, thì giáo viên nói rằng I trong sheep là ‘I dài’ tương tự như I
trong tiếng Bắc: ít; còn I trong ship là I ngắn, tương tự như I trong
tiếng Nam: ít - ích. Thế là ta cho rằng mình đã nghe được I dài và I
ngắn trong tiếng Anh rồi, nhưng thực chất là chưa bao giờ nghe cả! Lối
so sánh ấy đã tạo cho chúng ta có một ý niệm sai lầm; thay vì xem đấy
là một chỉ dẫn để mình nghe cho đúng âm, thì mình lại tiếp thu một điều
sai!
Trong tiếng Anh không có âm nào giống âm I bắc hoặc I nam cả! Bằng
chứng: ‘eat’ trong tiếng Anh thì hoàn toàn không phải là ‘ít’ trong
tiếng Việt, đọc theo giọng bắc, và ‘it’ trong tiếng Anh hoàn toàn không
phải là ‘ít’ trong tiếng Việt, đọc theo giọng nam! Vì thế, phải xóa bỏ
những kinh nghiệm loại này, và phải nghe trực tiếp thôi!
- Xóa bỏ kinh nghiệm nghe bằng chữ viết.
Nếu ta hỏi một em bé: cháu nghe bằng gì? Thì nó sẽ trả lời: Nghe
bằng tai! Nếu ta bảo: “Cháu phải nghe bằng mắt cơ!” Chắc em bé tưởng ta
… trêu cháu! Thế nhưng điều xảy ra cho nhiều người học tiếng nước ngoài
là Nghe Bằng Mắt!
Thử nhìn lại xem. Trong giai đoạn đầu tiếp xúc với tiếng Anh, khi ta
nghe một người nói: “I want a cup of coffee!”. Tức tốc, chúng ta thấy
xuất hiện câu ấy dưới dạng chữ Viết trong trí mình, sau đó mình dịch
câu ấy ra tiếng Việt, và ta HIỂU! Ta Nghe bằng MẮT, nếu câu ấy không
xuất hiện bằng chữ viết trong đầu ta, ta không Thấy nó, thì ta … Điếc!
Sau này, khi ta có trình độ cao hơn, thì ta hiểu ngay lập tức chứ
không cần phải suy nghĩ lâu. Thế nhưng tiến trình cũng chẳng khác nhau
bao nhiêu, ta vẫn còn thấy chữ xuất hiện và dịch, cái khác biệt ấy là
ta viết và dịch rất nhanh, nhưng từ một âm thanh phát ra cho đến khi ta
hiểu thì cũng thông qua ba bước: viết, dịch, hiểu. Khi ta đi đến một
trình độ nào đó, thì trong giao tiếp không có vấn đề gì cả, vì các câu
rất ngắn, và ba bước đó được ‘process’ rất nhanh nên ta không bị trở
ngại, nhưng khi ta nghe một bài dài, thì sẽ lòi ra ngay, vì sau hai,
ba, bốn câu liên tục ‘processor’ trong đầu ta không còn đủ thì giờ để
làm ba công việc đó.
Trong lúc nếu một người nói bằng tiếng Việt thì ta nghe và hiểu
ngay, không phải viết và dịch (tại vì ngày xưa khi ta học tiếng Việt
thì quá trình là nghe thì hiểu ngay, chứ không thông qua viết và dịch,
vả lại, nếu muốn dịch, thì dịch ra ngôn ngữ nào?), và người nói có
nhanh cách mấy thì cũng không thể nào vượt cái khả năng duy nhất của
chúng ta là ‘nghe bằng tai’.
Vì thế, một số sinh viên cảm thấy rằng mình tập nghe, và đã nghe
được, nhưng nghe một vài câu thì phải bấm ‘stop’ để một thời gian chết
- như computer ngưng mọi sự lại một tí để process khi nhận quá nhiều
lệnh - rồi sau đó nghe tiếp; nhưng nếu nghe một diễn giả nói liên tục
thì sau vài phút sẽ ‘điếc’. Từ đó, người sinh viên nói rằng mình ‘đã
tới trần rồi, không thể nào tiến xa hơn nữa! Vì thế giới này không stop
cho ta có giờ hiểu kịp’!’
Từ những nhận xét trên, một trong việc phải làm để nâng cao kỹ năng
nghe, ấy xóa bỏ kinh nghiệm Nghe bằng Mắt, mà trở lại giai đoạn Nghe
bằng Tai, (hầu hết các du học sinh ở nước ngoài, sau khi làm chủ một
ngoại ngữ rồi từ trong nước, đều thấy ‘đau đớn và nhiêu khê’ lắm khi
buộc phải bỏ thói quen nghe bằng mắt để trở lại với trạng thái tự nhiên
là nghe bằng tai! Có người mất cả 6 tháng cho đến 1 năm mới tàm tạm
vượt qua).
- Xóa bỏ kinh nghiệm nghe bằng cấu trúc văn phạm.
Khi nghe ai nói, ta viết một câu vào đầu, và sửa cho đúng văn phạm,
rồi mới dịch, và sau đó mới hiểu! Ví dụ. Ta nghe ‘iwanago’ thì viết
trong đầu là ‘I want to go’, xong rồi mới dịch và hiểu; nếu chưa viết
được như thế, thì iwanago là một âm thanh vô nghĩa.
Thế nhưng, nếu ta nghe lần đầu tiên một người nói một câu hằng ngày:
igotago, ta không thể nào viết được thành câu được, và vì thế ta không
hiểu. Bởi vì thực tế, câu này hoàn toàn sai văn phạm. Một câu đúng văn
phạm phải là ‘I am going to go’ hoặc chí ít là ‘I have got to go’. Và
như thế, đúng ra thì người nói, dù có nói tốc độ, cũng phải nói hoặc:
I’m gona go; hoặc I’ve gota go (tiếng Anh không thể bỏ phụ âm), chứ
không thể là I gotta go!
Thế nhưng trong thực tế cuộc sống người ta nói như thế, và hiểu rõ
ràng, bất chấp mọi luật văn phạm. Văn phạm xuất phát từ ngôn ngữ sống,
chứ không phải ngôn ngữ sống dựa trên luật văn phạm. Vì thế ta cũng
phải biết nghe mà hiểu; còn cứ đem văn phạm ra mà tra thì ta sẽ khựng
mãi. (Tôi đang nói về kỹ năng nghe, còn làm sao viết một bài cho người
khác đọc thì lại là vấn đề khác!)
Tóm lại, trong phần chia sẻ này, tôi chỉ muốn nhắc với ACE rằng, hãy
NGHE ĐIỀU NGƯỜI TA NÓI, CHỨ ĐỪNG NGHE ĐIỂU MÌNH MUỐN NGHE, và muốn được
như vậy, thì HÃY NGHE BẰNG TAI, ĐỪNG NGHE BẰNG MẮT!
(HN-AJC Sưu tầm)
Nguồn http://luyennghetienganh.nghetienganh.com

Chữ ký của BIL
Back to top Go down
Dark_Angel
Admin
avatar

Tổng số bài gửi : 10
Join date : 2009-12-09

PostSubject: Re: how to listen English well for beginners( experiences):D   Fri Dec 11, 2009 10:42 am

I have a new vision after reading your post, thanks !

Chữ ký của Dark_Angel

Mery christmas
Back to top Go down
View user profile http://1giay.forum-viet.net

Message:

****************Hãy cùng chia sẻ với bạn bè bằng cách ****************

Copy đường link dưới đây gửi đến nick yahoo bạn bè!

 

how to listen English well for beginners( experiences):D

View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum: You cannot reply to topics in this forum
Forum for learning english :: Public Area :: Discussion Board -
Create a forum on Forumotion | Sciences and Knowledge | School | © phpBB | Free forum support | Contact | Report an abuse | Forumotion